محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
32
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
انتم احق بنصر دين نبيكم * و لكم تمهد فى قديم الاعصر انتم بنيتم ركنه فلتدعموا * ذاك البناء بكلّ لدن اسمر « 19 » محاصره هجده ماه مدت گرفت و مسلمانان در دفاع از شهر خود نيك پايدارى كردند و رشادتها نمودند ولى همهء اينها در برابر عزم و تصميم مسيحيان به هدر رفت . عاقبت تسليم سرنوشت محتوم خود شدند و اشبيليه را به فرناندوى سوم تسليم كردند بدين شرط كه آنان را به مال و جان امان دهد و آنان مخيّر باشند كه اگر خواهند در شهر بمانند يا آنجا را ترك گويند . در بيست و سوم نوامبر سال 1248 م / بيست و هفتم رمضان سال 646 ه مسيحيان به شهر اشبيليه درآمدند . شهرى كه مسلمانان بيش از پانصد سال بر آن فرمان رانده بودند و از اين مدت قريب به صد سال موحدين در آنجا حكومت مىكردند . در حال مسجد جامع شهر به كليسا بدل شد و به سرعت همهء آثار اسلامى را از آن زدودند . بيشتر مسلمانان ساكن اشبيليه در ديگر شهرهاى اسلامى پراكنده شدند . بخصوص جمع كثيرى به غرناطه مهاجرت كردند . سقوط اشبيليه خبر از سقوط ديگر شهرها و دژهاى اندلس در مسافتى ميان آن شهر و مصب وادى الكبير و مناطق مجاور مىداد . مسيحيان از آن پس بر شريش و شذونه و قادس و شلوقه و غليانه و روضه يا روطه واركش و شهر مرزى شنتمريه مستولى شدند . اين محفوظ نيز در همان وقت دژ اللقوه و وادىانه و شنيل و الحصين و شلطيش را تسليم مسيحيان نمود و خواست كه او را بر حكومت لبله و حوالى آن باقى گذارند . « 20 » ابن الاحمر مسيحيان را در تسخير شهر قادس نيز يارى داد . و بدينگونه مسيحيان سراسر اراضى اسلامى را كه در غرب ولايت اندلس بود به تصرف خود درآوردند .
--> ( 19 ) . همهء قصيده در الذخيرة السنيه ص 74 به بعد آمده است . ( 20 ) . الذخيرة السنيه ص 85 . اين اماكن در نزديكى شهر اونيه ( ولبه avleuH جديد ) در مشرق نهر اوديل واقع شدهاند .